Arquivo da categoría: Memoria Histórica

A MULLER NA TERRA DE MONTES

Exposición muller

Este sábado 21 de xuño, ás 11:30 horas, Verbo Xido inaugura no Centro Etnográfico de Terra de Montes una exposición fotográfica sobre A Muller na Terra de Montes, unha ollada de conxunto pola Terra de Montes que pon de manifesto a presenza maioritaria das mulleres en escearios tan diferentes como a vida familiar, o traballo da terra, o coidado do gando e os labores da casa e da facenda, así como nas festas, casamentos ou actos que teñen que ver coa relixiosidade popular.

A explicación posiblemente estea nun feito que caracteriza fondamente á bisbarra: a emigración, que levou a boa parte dos homes a traballar como canteiros e albaneis por toda parte, nunha migración temporeira e peculiar que comezaba tan pronto finalizaba o inverno, para voltar aos seus lugares de orixe polo Nadal.

Deste xeito, a muller tivo un papel sobranceiro nos traballos e nos días dos tempos idos e isto vaise reflectir nas oito fotografías que expoñemos grazas á colaboración da Asociación de Mulleres “Espadela”. Mais as instantáneas dan testemuño, igualmente, de tránsitos diversos onde a sociedade tradicional vaise aos poucos esfarelando e dando paso a unha modernidade, onde a muller ten acceso a determinadas facetas ou comportamentos que, noutrora, foron de exclusividade masculina.

Descubrir o devandito nestas humildes fotografías familiares gardadas con  devoción ao longo dos anos, é tamén descubrir a intrahistoria, a historia pequena, destas terras e das nosas xentes.

Non deixedes de visitar a exposición no Centro Etnográfico de Terra de Montes, en Soutelo de Montes.

Unha fotografía de Virxilio Viéitez, portada do libro “Las cartas de Radio Pirenaica”

Portada Virxilio

O mes pasado publicouse o libro “Las cartas de la Pirenaica” de Armand Balsebre, catedrático de comunicación audiovisual daUniversidad Autónoma de Barcelona e a periodista Rosario Fontova.

Na portada do devandito libro podemos ver unha das máis famosas fotografías de Virxilio Viéitez, fotógrafo de Soutelo de Montes moi recoñecido e xa falecido hai uns anos.

Complácenos este recoñecemento para o noso vello amigo Virxilio e a súa obra fotográfica tan característica.

 

Emigrados, exiliados e perseguidos. A comunidade portuguesa na Galiza (1890-1940)

O vindeiro venres 24 terá lugar na sala de exposicións de Novagalicia Banco de A Estrada a presentación (por parte da asociación cultural Vagalumes e Verbo Xido), do novo libro de Dionisio Pereira “Emigrados, exiliados e perseguidos.  A comunidade portuguesa na Galiza (1890-1940)” e das listaxes de vítimas do franquismo Terra de Montes nun acto de homenaxe ao portugués, veciño da Estrada (Rubín, O foxo) e fusilado no 1936, Manuel Graciano Araujo, personificando nel a comunidade de inmigrantes leais á república que foron inmolados por defender a xustiza e a libertade.

libro-de-DIONISIO

Referencia da obra:
“Emigrados, exilados e perseguidos. A comunidade portuguesa na Galiza (1890-1940)” é o título da última publicación da Através Editora, carimbo editorial da AGAL, un traballo de historia transnacional que profundiza na recuperación da memoria colectiva entre ambos países. Dionísio Pereira (historiador e economista), é o autor deste ensaio que mostra os efectos da persecución política perpetrada polos franquistas tras o golpe do 36, contra cidadáns de orixe portuguesa residentes ou exilados en Galiza.
Unha pesquisa histórica centrada nas décadas anteriores a xullo do 36 que identifica o coletivo portugués como unha colectividade integrada secularmente na sociedade galega. O descubrimento da sua importancia naquel contexto represivo permite unha nova abordaxe da sua presenza como corrente migratoria e do seu grau de integración laboral e social, así como avanzar na caracterización das persecucións perpetradas polos golpistas. O autor procura, desde finais do século XIX, como é a sua incorporación ao mercado de traballo e como se produce a progresiva integración de multitude de traballadores de alén do Miño nas organizacións obreiras galegas (mesmo como de dirixentes), como prólogo das persecucións de que foron obxecto tras o golpe militar de 1936.
A conivencia do réxime de Oliveira Salazar co golpe contra a República española está ben historiada: desde a participación da coluna de voluntarios dos “Viriatos” á expulsión de fuxidos e a extradición de perseguidos a territorio rebelde. Porém, a presenza portuguesa do ponto de vista das vítimas está pouco documentada e analizada. Trátase dun asunto moi significativo, case descoñecido como fenómeno colectivo, que permite nesta altura formular varias preguntas: a persecución uifrírona como portugueses ou como cidadáns ou habitantes do territorio español? Por que foi obscurecida na memoria e na historia? A invisibilidade deste colectivo reflicte a integración ou a ocultación deliberada?

Homenaxe ás víctimas do franquismo en Montecubeiro

Ola a tod@s,
O próximo 13 de outubro, a partir das 12’30 h. da mañan, haberá en Montecubeiro (parroquia do concello de Castroverde, en Lugo), un acto de homenaxe e desagravio ás vítimas do franquismo, onde está un monolito que lembra o asasinato de 15 persoas nesa parroquia no 36 por parte dos franquistas.
Dito homenaxe celébrase como unha especie de resposta sensata e civilizada ás declaracións de certo alcalde dun concello limítrofe a Castroverde -Baralla-, que o único que conseguiron é retratar como un franquista “de-toda-a-vida” a ese persoeiro. A Iniciativa Galega pola Memoria -coordenadora galega de grupos memorialistas-, entidade organizadora dese acto, quere dar unha resposta forte e chea de valores cívicos profundamente ancorados nos principios da democracia a tais manifestacións do innomeable alcalde. Por iso, o acto de homenaxe ás vítimas do franquismo do día 13 de outubro terá a seguinte programación:
– Intervención do alcalde de Castroverde, máxima autoridade local, Sr. Xosé María Arias.
– Intervención do representante da Deputación de Lugo, Sr. Mario Outeiro, representando á Deputación de Lugo.
– Intervención dun membro da Iniciativa Galega pola Memoria, en concreto, o profesor e poeta lucense, Sr. Claudio Rodríguez Fer.
– Intervención dun persoeiro coa suficiente conexión co mundo da cultura, da educación e da non violencia, como é o profesor Federico Mayor Zaragoza, ex-director da UNESCO de 1987 a 1999, e presidente da Fundación Cultura de Paz.
– Actuación da artista galega Mercedes Peón.
Para rematar o acto, a xente que así o decidira podemos ir xantar a Castroverde, ao restaurante A Pereira-2, onde temos contratado alí un menú para celebrar conxuntamente tal evento. Podédesvos apuntar a este xantar -cun prezo de 15 euros por cabeza-, na seguinte ligazón: https://docs.google.com/forms/d/1XL2-AC4sqBi_LeRdwuCWXBdSuYHGDeI4i1R8aak4oVg/viewform
Só tedes que encher o formulario que sae logo de premer na ligazón para anotarse ao xantar. É obrigatorio poñer unha conta de correo electrónico, caso de  que non a teñades, poñede a  de alguén coñecidx. En arquivos adxuntos, vai o cartel anunciante do acto, un tríptico que informa máis sobre o que pasou en Montecubeiro, e das razóns que levan á Iniciativa Galega pola Memoria a convocar o acto de homenaxe ás vítimas do franquismo, e máis un arquivo dun acceso á parroquia de Montecubeiro desde a autovía que vai de A Coruña á Pedrafita do Cebreiro.

Iniciativa Galega pola Memoria.

Homenaxe ás víctimas da represión falanxista en Terra de Montes

OLYMPUS DIGITAL CAMERAA asociación Verbo Xido celebrou, como cada ano,  a tarde do pasado 13 de agosto unha homenaxe ás víctimas da represión franquista en Terra de Montes. O acto, presentado polo presidente de Verbo Xido, Valentín García Bóveda, consistíu na reposición (por cuarta vez) da placa existente nun pequeno monolito ubicado na Ponte do Barco (Pedre, Cerdedo) en lembranza de Secundino Bugallo e Francisco Arca, quenes foron atopados naquel mesmo lugar a mañán do 13 de agosto de 1936 tar ser torturados e asasinados polos falanxistas locais.

Nesta ocasión, a a placa conmemorativa foi realizada por Adrián Vilas, tataraneto de Secundino Bugallo, quen intervíu no acto para dirixir unhas verbas aos asistentes xunto cun neto do mesmo, que leu entre bágoas un emotivo discurso lembrando ao seu avó e outros familiares represaliados polo simple feito de PENSAR.

OLYMPUS DIGITAL CAMERADesta volta contouse tamén cunha representación oficial da CNT (Confederación Nacional del Trabajo), organización da que os dous homenaxeados eran militantes.

Unha vez máis, a barbarie asasina non quedou no esquecemento.

Homenaxe a Otero Espasandín en Castro

O sábado 27 de xullo máis de medio centenar de persoas participaron nos actos que a Asociación Ecoloxista e Cultural da Terra de Montes “Verbo Xido” organizou en Castro Domedio (Cerdedo), para lembrar e homenaxear no 26 aniversario do seu pasamento ao escritor e mestre Xosé Roxelio Otero Espasandín, contando coa presenza de dous sobriños seus.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

O historiador Dionisio Pereira cos dous sobriños do homenaxeado

   No pasado ano 2012 cumpríanse 25 anos da súa morte e, diante do esquecemento xeralizado das diferentes administracións e institucións, Verbo Xido acordou na súa asamblea anual realizar esta merecida homenaxe a unha persoa cabal que debeu se exiliar tras a Guerra civil, e que morreu nos EEUU sen ter regresado nunca a Galiza.

    Os actos, consistiron nunha interesante exposición bibliográfica e nun recital poético-musical, no que participaron os poetas Xosé L. Santos Cabanas e Xoán C. Domínguez Alberte e a poeta Susana Sánchez Arins. A parte musical estivo a cargo da Asociación Cultural A Trepia e as pandereteiras Rexoubeiras de Pontevedra.

 O poeta Xosé L. Santos Cabanas durante a súa intervención

O poeta Xosé L. Santos Cabanas durante a súa intervención

Tras o recital, realizamos un roteiro polos lugares que conforman a xeografía emocional de Otero no lugar de Castro, concibido para que a veciñanza reclame a Otero Espasandín como algo seu e recupere a microtoponimia da localidade. Ao cabo, asistimos a unha charla do catedrático Carlos Amable Baliñas e do historiador Dionísio Pereira, que nos achegaron máis polo miúdo á figura e á escrita de X. O. E. Compre salientar, asemade, que Verbo Xido agasallou aos veciños de Castro cun panel encol da vida de Otero e a reprodución dunha carta súa; a partir de agora estarán expostas na “Casa da Sociedá”.

Daremos boa conta deste acto nun próximo Boletín de Verbo Xido, no que se poderán ler os poemas feitos para ocasión por parte dos poetas que nos acompañaron.

27 de xullo: homenaxe a Otero Espasandín

O vindeiro sábado 27 de Xullo Verbo Xido organiza una homenaxe a Xosé Roxelio Otero Espasandín na súa localidade natal de Castro.

O acto comezará ás 19:00 horas cun recital poético e musical á beira da casa natal do homenaxeado, seguido dun roteiro polo lugar de Castro no que se percorrerán lugares relacionados con el.

Remataremos ás 20:30 horas cun coloquio na Casa da Sociedade na que intervirán Carlos Baliñas e Dionisio Pereira.

Deste xeito pretendemos rendir una merecida homenaxe a un intelectual da nosa bisbarra que tivo que abandonala ben novo por culpa do golpe de estado franquista para non volver nunca máis.